Archiwum kategorii: Zdrowie

Mineralne składniki żywności

sólMineralne składniki żywności
nieorganiczne związki chemiczne, głównie jony dodatnie (kationy) sodu, wapnia, potasu, magnezu, żelaza oraz jony ujemne (aniony) związków fosforu, siarki, chloru. Obok białek są materiałem strukturalnym organizmu, wchodzą w skład płynów ustrojowych, wpływają na przebieg wielu procesów życiowych, mają działanie regulacyjne.

Ogół pierwiastków, z których składa się organizm człowieka, dzieli się na makroelementy, są to: tlen, węgiel, wodór, azot, wapń, fosfor, potas, siarka, chlor i sód – ich udział w masie ciała przekracza 99% – oraz mikroelementy, do których zalicza się m.in.: żelazo, magnez, miedź, mangan, kobalt, cynk, molibden, selen, fluor i jod – udział tej grupy wynosi ok. 1 %. Znaczenie mikroelementów dla zdrowia człowieka poznano lepiej w ostatnim czasie. Z uwagi na ich szczególną rolę w przebiegu procesów życiowych nazywa się je biopierwiastkami, niekiedy też metalami życia. Niemal pełny zestaw mineralnych składników żywności potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka zawiera nieoczyszczona sól kopalna lub odparowywana z wody morskiej. (Sól kuchenna, warzona, najczęściej sprzedawana w sklepach, to jedynie czysty chlorek sodowy). Źródłem większości mineralnych składników żywności jest także twarda (dolomitowa) woda do picia, która w odróżnieniu od wody miękkiej (z opadów), zasobnej głównie w sód, ma dużo wapnia, magnezu, cynku, litu i innych biopierwiastków. Dieta zapewniająca dostarczanie do organizmu odpowiednich ilości mineralnych składników żywności jest niepełna, jeżeli nie obejmuje równocześnie składników ułatwiających ich wchłanianie przez organizm. Na przykład niedobory witaminy D powodują niewielkie wchłanianie wapnia; podobna zależność wiąże witaminę C z żelazem.

Fosfor i Jod

rybaFosfor P
makroelement, którego 90% zgromadzone jest w kościach w postaci fosforanu wapniowego, reszta w innych komórkach. Dzienne zapotrzebowanie nie przekracza 1 g dla ludzi pracujących fizycznie. Natomiast dla pracujących umysłowo, uprawiających różne dziedziny twórczości – wymagane są większe ilości fosforu, niezbędnego do regeneracji komórek mózgowych. Do najbogatszych źródeł fosforu należą: mleko sproszkowane, sery twarde, żółtko jaja, płatki owsiane, cebula, por, pietruszka, brukselka, jarmuż, chrzan.

Jod I
mikroelement konieczny do prawidłowego funkcjonowania ważnego gruczołu wydzielania wewnętrznego, jakim jest tarczyca. Niedobór tego biopierwiastka w organizmie jest przyczyną zaburzeń w czynności tarczycy, a zatem pogorszenia przemiany materii, a nawet zahamowania rozwoju umysłowego. Źródłem jodu jest woda pitna, ryby (szczególnie dorsz), sól kopalna (nie oczyszczana), tłuszcze zwierzęce, mleko, sery, wiśnie, czereśnie, cytryny.